پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

اقتصاد تحکم نمی پذیرد مقالات

اقتصاد تحکم نمی پذیرد

  بزرگنمايي:

نسیم گیلان - روزنامه گیلان امروز در شماره دوشنبه 15 مردادماه، مطلبی در قسمت دیدگاه با عنوان اقتصاد تحکم نمی پذیرد به قلم هادی تیزهوش تابان منتشر کرده است.
بخش عمده ای از نابسامانی های اقتصادی کنونی، از نابسامانی در بازار ارز نشات می گیرد و نابسامانی ارزی هم از دو منبع تغذیه میشود؛
داخلی و خارجی.
بروز نابسامانی کنونی از اتخاذ سیاست های پولی و ارزی متناقض طی سال های متمادی سرچشمه گرفته است. شوک اخیر قیمت را نباید منحصرا در اتخاذ سیاست های اقتصادی متناقض طی سال های 90 تا 96 جستجو کرد؛ بلکه چنین شوک هایی که منشاء آن اتخاذ سیاست های نادرست و متناقض اقتصادی است، سابقه تاریخی دارد.
اگر تکیه بر کنترل تورم باشد! کنترل تورم، فقط یک راه بیشتر ندارد؛ کاهش نقدینگی.
در حالی که طی سال های 96-90 کشور با گسترش کم سابقه نقدینگی مواجه بوده، تیم اقتصادی کشور به دنبال کنترل آن از طریق سرکوب ارز (پایین نگه داشتن مصنوعی قیمت ارز) بوده است. یک سیاست متناقض. زیرا از طرفی نقدینگی که عامل اصلی ایجاد تورم است، به شدت افزایش یافت و برای درمان آن ارز ارزان به بازار ارز روانه شد. نتیجه آن شد که ذخایر ارزی کشور بی جهت کاهش پیدا کند اما تورم به طور پنهان انباشته شود و از اواخر سال 96 سر از گریبان درآورد.
چنانچه سیاست های صحیح پولی، یعنی جلوگیری از ایجاد گسترده نقدینگی اتخاذ می شد، ما اکنون در چنین وضعیت نابسامانی به سر نمی بردیم. البته شرایط فشار جهانی و به خصوص خروج آمریکا از توافقنامه برجام را نمیتوان کم تاثیر دانست بلکه این اقدام یک جانبه دولت آمریکا در واقع فنر فشرده را باز کرد و تنش غیرمنتظره کاهش ارزش پول ملی را فراهم ساخت.
باید توجه داشت که اهداف مهم اقتصادی را نباید تنها محدود به کنترل تورم کرد، بلکه ایجاد ارزش افزوده واقعی و اشتغال از پارامترهای مهم دیگر اقتصاد کلان است که در این برهه زمانی به آنها توجهی نشد و سیاست تک بعدی کنترل افزایش قیمت آن هم از بیراهه، نتیجه نامطلوب شرایط فعلی را فراهم کرد.
چنانچه نقدینگی کنترل می شد و تورم متعادل را پذیرا می شدیم و اگر این تورم به تدریج اجازه حضور می یافت، اقتصاد هم به تدریج با آن تعدیل می گردید و نه تنها با رکود مواجه نمی شدیم، بلکه اکنون شاهد شوک ناگهانی و سرسام آور افزایش قیمت ها نبودیم. متاسفانه این تورم توأم با رکود و مسدود شدن معاملات در بازار کلی و جزئی فروشی است و رکود تورمی را شاهدیم که بدترین وضعیت ارزیابی می شود.
اتخاذ سیاست های ارزی اخیر باز گویای این واقعیت است که دست اندرکاران سیاست های اقتصادی کشور هنوز به مساله اقتصادی به صورت علمی نگاه نمی کنند و با آن به صورت احساسی، واکنشی و تقابلی عکس العمل نشان می دهند.
عوامل اقتصادی عملکرد خود را دارند و نمیتوان با تحکم از کارکرد این نیروها جلوگیری کرد. دلار تحکمی 4200 تومانی نه تنها شفابخش نبود که برعکس بازار را بیش از پیش آشفته کرد. این سیاست تحکمی برعکس زمینه ساز خوان گسترده و ماه عسلی شیرین برای رانتخواران همیشه در صحنه گردید و بخش عظیمی از منابع ارزی کشور را به باد داد.
پول و ارز همانند خون در شریان های اقتصادی عمل می کنند، و بستن شریان راهگشا نیست. همانطور که ایجاد فشار مصنوعی در آن موجب سکته می شود ما امروز در واقع با چند مساله فقط در مورد ارز مواجه هستیم. آثار گسترده آن بر عملکرد اقتصادی مقوله ای است دیگر که در این فرصت مختصر نمیتوان به آنها پرداخت.
قیمت ارز، همانند ظروف مرتبطه بر قیمت سایر اقلام، چه داخلی و چه خارجی، با درصد متفاوت، تاثیر میگذارد. اما قیمت ارز چیست؟ و بنابراین قیمت سایر اقلام چگونه تعیین میشود؟
تیم اقتصادی دولت هنوز نتوانسته دامنه ای را برای نوسانات قیمت ارز که بتواند از آن دفاع بکند، تعیین کند و این بلاتکلیفی به همه اقتصاد سرایت کرده است. صادرات و توسعه صادرات یکی از مهمترین دامنه های تعیین کننده نرخ ارز و متعادل کننده نرخ در بازار داخلی است.
هرچند تعیین دامنه قابل دفاع قیمت ارز مهم است، اما مهمتر جلوگیری از نوسانات ارزی است که همه قیمتها را به دنبال خود می کشد و اقتصاد و بازار را به رکود می کشاند و رانتخواران را سرمست میکند. جلوگیری از نوسان قیمت ارز حتی مهمتر از تعیین قیمت ارز است. دیگر آن که تعریف شفاف بازار ارز است که تاکنون در هاله ای از ابهام قرار دارد.
چنانچه قیمت ارز در دامنه ای قابل دفاع تعیین نشود و از نوسانات ارزی جلوگیری نشود و بازار شفاف و بلندمدت و مجاب کننده برای آن تعریف نشود، این نابسامانی ها ادامه خواهد داشت.
جامعه باید مجاب شود که سیاست های ارزی کارآمد، باثبات و باتداوم است، اگر جامعه مجاب نشود، نوسان ارزی متوقف نخواهد شد.
نباید برای مشکلات ارزی کنونی افراد عادی را سرزنش کنیم که به دنبال چند عدد سکه طلا و یا چند صد دلار برای حفظ ارزش اندوخته خود هستند که امری است طبیعی؛ بلکه سرزنش متوجه تیم اقتصادی کشور و رانت خوارانی است که از این خوان گسترده بهره می برند. نابسامانی ارزی کنونی البته یک بعد خارجی بسیار مهم هم دارد که بسیار تاثیرگذار است اما همزمانی این دو امر، سوال برانگیز نیست؟
اگر در سالهای گذشته سیاست های اقتصادی صحیح اتخاذ می شد و تورم از راه درست، نه از بیراهه، کنترل می شد و ذخایر ارزی بجای تورم، انباشته می گردید آیا چنین تصمیمی در مورد برجام اتخاذ میشد؟ میتوان گفت که سیاست های غلط اقتصادی و داخلی همراه با انتظار از تغییر سیاست های کشور بعد از برجام که محقق نشد زمینه ساز و راهگشای ترک برجام بوده است.
اما در شرایط کنونی، تیم اقتصادی باید اولا صورت مساله را به خوبی تعریف کند، دامنه قابل دفاع بازار ارز را معین کند، بازار شفاف، باثبات و باتداوم که مورد باور و پذیرش جامعه باشد را به وجود آورد، زمینه های رانتخواری را از میان بردارد و با رانتخواران و نه با جامعه و نیروهای اقتصادی، برخوردی قاطع داشته باشد و باور کند که اقتصاد کشور را چند دلال خرده پای ارز، نمیتوانند به گروگان بگیرند، بلکه آشفتگی کنونی اقتصادی نتیجه عملکرد و اتخاذ سیاست های نابجای خود آنها بوده است. تیم سیاست خارجی کشور هم باید متمرکز، همگام با یک تیم اقتصادی شایسته، در راستای تعامل عزتمندانه با کشورهای خارجی حداکثر کوشش خود را به عمل آورد تا امنیت لازم برای کسب درآمدهای ارزی برای دولت فراهم شود.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

احمدی نژاد با گفتمان سوم تیر چه کرد؟

آمادگی برای نظام پولی جدید بین‌المللی

من پیرمرد نیستم!؛ کارنامه مهمترین گزینه غیر ایرانی پرسپولیس

ماموریت جدید مایک پمپئو در برابر ایران

پیام‌های انتخابات استانبول

امید در اردوگاه اپوزیسیون ترکیه پس از فتح استانبول

رای الیوم: ترامپ می خواهد از شر بولتون خلاص شود

بندر بن سلطان؛ «مردِ در سایه» عربستان

آتلانتیک: ترامپ همه را سردرگم کرده است

رهاسازی بولتون و پمپئو پس از 3 روز

روایت "نشنال ریویو" از ضعف و آشفتگی در کاخ سفید

مایک پمپئو؛ معمار فشار‌ حداکثری علیه ایران

فورچون: ترامپ رفتنی است؟

آیا "قلعه نویی" به پایان راه رسیده است؟

پرداخت هزینه ناکارآمدی شرکت‌های دولتی از جیب ملت

اعتماد گزارش داد: اتاق عملیاتِ ضدزنگنه

نایب رئیس مجلس: FATF ایرانی می‌خواهیم

ملی‌گرایی ضدروسی در تفلیس

خطای ذهنی ترامپ در تحلیل نفت

درِ این اتاق را ببندید؛ اعتراض"صبح نو" به مجوز یک نمایش

ریاست کمیسیون امنیت ملی به پایداری‌ها رسید

ترامپ علیه بولتون

نیویورک‌تایمز: ایران محاسبات آمریکا را دگرگون کرده است

کاهش تنش ممکن است

قهر و آشتی‌های دنباله دار در دولت

خروج تقاضا از بازار دلا‌‌ر

محرمانه‌‌های زندان زنان

«حمّاله الحطب» اصلاح‌طلبان کیست؟

وحدت واجب‌تر از نان شب

حرکت های بعدی تهران و واشنگتن چه خواهد بود؟

مـاموریت غیـرممکـن کوشنـر در منـامه

میراث تلخ احمدی‌نژاد

انزوای ایالات متحده در درگیری با ایران

دود شدن سرمایه ملی

سهل و ممتنع حجاب

مدیران چرنوبیلی را برکنار کنید

بزرگان جهانگیری را برگرداندند

کیهان: نقش یک زن نفوذی در تصمیمات 16مدیر وزارت نفت

سرمقاله خراسان/ پشت پرده عقب‌نشینی 10 دقیقه‌ای

سرمقاله کیهان/ نسل صیّاد پهپاد می‌تواند

سرمقاله وطن امروز/ بودجه‌‌‌هایی که حیف شد!

سرمقاله شرق/ سایه تهدید آمریکا بر روابط ایران

سرمقاله ایران/ شفافیت؛ انقلاب اجتماعی

سرمقاله اعتماد/ وحدت آداب دارد

سرمقاله سیاست روز/ قانونگرایی آگاهانه و مسئولانه!!

سرمقاله رسالت/ قاچاقچیان مدیر!

سرمقاله دنیای اقتصاد/ قراردادهای بین‌المللی و توان پیاده‌سازی

جذاب و خطرناک!؛ کارنامه جدی ترین گزینه نیمکت پرسپولیس

دولت فاسد ترامپ؛ حمله "نیوزویک" به کاخ سفید

واشنگتن پست: درگیری نظامی با ایران دردناک خواهد بود