پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

کسی قدر هنر را نمی داند

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت گفتگو

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت

  بزرگنمايي:

نسیم گیلان - رشت- هنرمند صنعتکار گیلانی که در زمان‌های دور عصای رهبران شوروی را ساخته، امروز دیگر کارگاه خود با 70 کارگر را ندارد و مغازه دست ساخته‌هایش نیز بی مشتری است.

 از درد زانو رنج می برد. به تازگی آرتروزش را عمل کرده، اما از آن همه عصایی که خود ساخته و پشت ویترین مغازه‌اش چیده، یکی هم عصای پیری‌اش نشده است. علی علیزاده استاد صنعت چوب می گوید: «برای خرشچف و استالین (رهبران شوروی) هم عصای چوبی ساخته ام، عصایی خاص که یک شمشیر داخلش قرار می گرفت، به نحوی که دیگران نمی دیدند.»
استاد علیزاده متولد 4 تیرماه 1311 خورشیدی است. برآمده از روستایی در منطقه آلیان بخش سردار جنگل شهرستان فومن و تالش زبان است. آنگونه که خود می گوید ساخت صنایع چوبی را از 4سالگی انجام داده است. پشت ویترین مغازه‌اش به‌جز عصا چیزهای دیگر نیز می توان دید از قاشق و چنگال‌های بزرگ تا جاقلمی و شمع. از همه زیباتر، شاخ‌های گاویست که به شکل مرغ ماهیخوار تراش خورده و روی یک پایه چوبی قرار گرفته است.
دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد وقتی از او می پرسم، این هنر را از که آموختی، می گوید: «دارکوب». دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد. من هم از دار و درخت و دارکوب این هنر را آموختم. 3 ماهه بودم که پدرم فوت شد. خواهر و برادری هم ندارم. 4ساله بودم که از چوب درخت شمشماد قاشق و چنگال چوبی می ساختم.
بعدها کارم را گسترش دادم و کارگاهی در همان محل خودمان راه انداختم. همه نوع وسایل چوبی منزل و آلات موسیقی می ساختم تا شهریور 1320 که روس‌ها ایران را اشغال کردند در همان آلیان بودم. به فاصله یک روز روس‌ها آمدند ماسال. در تپه‌ای نزدیک جاده قدیمی که به سمت ماسوله می رود، پایگاه زدند. هنوز هم آثار برج‌های دیدبانی روس‌ها وجود دارد. یک سال بعد آمدم رشت. آن زمان خراطی و صنایع دستی ساخته شده با چوب در گیلان پررونق بود.
آنگونه که محمدابراهیم گوهریان، در کتاب خود وی را معرفی می کند، علیزاده مدتی در رشت نزد استادی بنام «غلامعلی روشن قنبری» کارآموزی می کند. اما «علیزاده از محضر استادان سنتی کار راضی نشد تا اینکه استاد روشن هم کار خود را برچید. او در سال 1321 در بازار بلور فروشان رشت در کنار دیگر خراطان مغازه‌ای اجاره و به ساخت طرح‌های ذهنی خود که همگی ابتکاری بودند از جمله بشقاب چوبی، قلیان، کاسه، انواع گلدان و سایر موارد پرداخت» (مشاهیر گیلان ص:245)
علیزاده بروشور معرفی صنایع دستی تولید شده خود را هم نشان می دهد که برای سال 1335 چاپ شده بود. همچنین لوح تقدیری که نشان می داد آثار وی در «نمایشگاه کشاورزی و هنری گیلان» در مازندارن به نمایش درآمده و او به عنوان صنعتگر نمونه معرفی شده است.

وی اکنون تنها در منزل شخصی‌اش بدون هیچ کارآموزی کار می کند. او به یاد می آورد زمانی را که کارگاه بزرگی در فلکه توشیبای رشت داشت: «کارگاهی داشتم که 75 کارگر زیر دست من این صنعت را یاد می گرفتند. چوب‌هایی که استفاده می کردیم از محکمترین و بهترین چوب‌های گیلان همانند شمشماد، درخت زیتون، افرا بود. ابرازهای این کارگاه را هم خودم طراحی کرده بودم و به صنعتگران می گفتم بسازند. دو کارگر لال داشتم که مهره‌های شطرنج چوبی می ساختند. کاسه و بشقاب‌هایی می ساختیم و می دادم یک نقاش روی آن خط و تذهیب کار می کرد».
وی یک بشقاب چوبی را نشان می‌دهد که اشعاری از خیام به خط نستعلیق بر آن نقش بسته و می گوید: «کار هر کسی نیست که با مرکب، سوزن و نقطه نقطه این اشعار را بر روی چوب حک کند.»
«کارگاه را تعطیل کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست» از کارگاهش می پرسم که جواب می دهد: «تعطیلش کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست».
او ادامه می دهد: «62 سال پیش در نمایشگاه بین المللی آسیا در بین صنعتگران 72 کشور موفق به دریافت مدال درجه یک شدم. همان زمان چند کشور اروپایی و کشور کانادا از من دعوت کردند که به‌عنوان مدرس در این کشورها تدریس کنم. 3 ماه در وین ماندم، یک و ماه و نیم در ونیز . یک پزشکی هم بود که مرا برای تدریس به کشور کانادا دعوت کرد. مدتی که آنجا بودم، دیدم آنجا هیچ خبری نیست. ایرانیها از لحاظ فرهنگی به همه دنیا سَر هستند. ولی متاسفانه در ایران قدر صنعت و هنر را نمی دانند.»

علیزاده، به دعوت وزارت فرهنگ و هنر وقت در سال 1335 همراه با اساتید تاریخ و فرهنگ ایران همچون شادروان باستانی پاریزی، دکتر محیط طباطبایی و عنایت الله رضا به انگلستان دعوت شده بود تا در یک نمایشگاه هنری صنایع دستی بین المللی شرکت کند.
لوح های تقدیر و تصاویر نشان‌های دولتی را هم که از فرمانده نیروی دریایی گیلان و مازندران دریافت کرده در ویترین مغازه‌اش می توان دید. همینطور عکس اساتید یاد شده که می گوید در همان انگلستان با دوربین فلوراید گرفته است.
برچسب‌های وسایل ساخته شده مغازه هم جالب توجه است. برچسب قرمز رنگ گردی است که نام مغازه روی آن حک شده است. علیزاده می گوید: «این برچسب ها هم قدیمی است 30 سال پیش این مارک‌ها را سفارش دادم از هلند برایم آوردند. مثل تمبر می ماند، کمی که مرطوب شود روی چوب می ماند.»
از دیگر خاطرات جالب توجه این هنرمند 86 ساله، زمانی است که وی همراه تعدادی از کوهنوردان، سنگ قبری را برای مزار قبلی میرزا کوچک خان در ارتفاعات ماسال می برند. او در این باره می گوید: «من کوهنورد و غارنورد هم هستم. اوایل انقلاب، علی انصاری استاندار گیلان(1357 تا 1360) خواسته بود سنگ قبری برای میرزا از رشت ببریم گیلوندان. جایی که قبلا دفن شده بود. این سنگ قبر را گروه کوهنوردی ما از سمت ماسال برد.»





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چهارشنبه سوری است مراقب چشمهایتان باشید

فعال بودن 30 کمپ سلامت نوروزی در گیلان

آمادگی بیش از یک‌هزار گشت خودرویی و موتوری پلیس در گیلان

90 مسجد گیلان آماده برگزاری مراسم اعتکاف هستند

پرواز خارجی رشت - ازمیر راه اندازی شد

فروش اراضی ملی و کشاورزی، منابع طبیعی تالش را تهدید می کند

20درصد قیمت مرغ در جیب دلالان است

آمادگی 340 مدرسه برای اسکان مسافران نوروزی/ رزرو اینترنتی 90مدرسه

قاطعیت پلیس در برخورد با هنجارشكنان چهارشنبه آخر سال

شخم زمستانه 92 هزار هکتار از شالیزار‌های گیلان

ارسال 196 اثر به دبیرخانه جشنواره مد و لباس فجر گیلان

بندرانزلی دو سال و نیم دیگر به راه آهن متصل می شود

امروزه 80 درصد تالاب های کشور در معرض تهدید هستند

رفع مشکلات آب و راه مهم ترین مطالبه آستارا از رئیس جمهوری است

450 دانش آموز فومنی در طرح آموزش ایمنی و آتش نشانی شرکت کردند

میانگین هزینه احداث هر کیلومتر خط ریلی، 10 میلیارد تومان است

شیادان سایبری در کمین مسافران نوروزی

آسمان گیلان تا اواسط هفته نیمه ابری در پاره ای نقاط مه است

همایش «اسوه‌های صبر و ایثار» در رشت برگزار می شود

تربیت فرزندان با اعتماد به نفس در گرو دانش افزایی مادران

پنج هزار و 531 ماده محترقه غیرمجاز در تالش کشف شد

آغاز ثبت نام اولویت های حج تمتع 98 از دهم اسفندماه

گیلان؛ میزبان اولین دوره رویداد ملی کارآفرینی جی آپ

وزش باد در گیلان / دریا برای فعالیت مناسب نیست

ساماندهی آب بندان های ماسال سرعت گیرد

30 سال آینده جنگلی در شمال کشور نخواهیم داشت/ فروش منابع طبیعی؛ فروش فرهنگ و هویت

خبرهای خوب برای نظام آماری کشور در برنامه توسعه ملی آمار

برندسازی برنج گیلان در مسیر توسعه

قلقلک‌هایی که باغداران را سرایه‌دار می‌کند

شهرستان رودبار در ریل توسعه قرار دارد

تصفیه خانه بیمارستان سیدالشهدای لاهیجان افتتاح شد

تا کنون 75 درصد بودجه سال 97 استان محقق شده است

چهار قایقران گیلانی به اردوی تیم ملی دعوت شدند

اکران فجر در گیلان با سرخپوست از سر گرفته شد

شهروندان فریب فروشندگان لوازم خانگی دوره‌گرد را نخورند

چهل سالگی انقلاب و نشانه‌های افول نظام سلطه

افزایش طمع شکارچیان در ایام نزدیك‌ شدن به پایان مهلت مجوز شكار

پیش بینی بودجه 158 میلیاردی شهرداری بندرانزلی در سال آینده

آموزش به فعالین آبزی‌پروری از اقدامات مهم سازمان جهاد دانشگاهی گیلان

سرنوشتی که برای نخ ابریشم‌ سفید گیلان تابیده شد

کاهش عمق تالاب انزلی دستاورد ورود سالانه 600هزار تن رسوبات

30تن گوشت منجمد در گیلان توزیع می شود

خسارت 100 میلیون تومانی سیل در اشکورات رحیم آباد

فیلم های جشنواره فجر برای اکران در گیلان مشخص شد

اکران طرح «سیمرغ و پروانه‌ها» در گیلان رایگان است

فعال بودن 23 موسسه فنی و حرفه ای آزاد در آستارا

مصدومیت سه آتش نشان در حریق انبار بزرگ کالا در آستارا

اختصاص 300میلیارد ریال تسهیلات به چایکاران کشور

محموله های چوب و دام قاچاق در آستارا توقیف شد

قیمت آجیل از دلایل افزایش تولید بادام زمینی آستانه