پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

کسی قدر هنر را نمی داند

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت گفتگو

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت

  بزرگنمايي:

نسیم گیلان - رشت- هنرمند صنعتکار گیلانی که در زمان‌های دور عصای رهبران شوروی را ساخته، امروز دیگر کارگاه خود با 70 کارگر را ندارد و مغازه دست ساخته‌هایش نیز بی مشتری است.

 از درد زانو رنج می برد. به تازگی آرتروزش را عمل کرده، اما از آن همه عصایی که خود ساخته و پشت ویترین مغازه‌اش چیده، یکی هم عصای پیری‌اش نشده است. علی علیزاده استاد صنعت چوب می گوید: «برای خرشچف و استالین (رهبران شوروی) هم عصای چوبی ساخته ام، عصایی خاص که یک شمشیر داخلش قرار می گرفت، به نحوی که دیگران نمی دیدند.»
استاد علیزاده متولد 4 تیرماه 1311 خورشیدی است. برآمده از روستایی در منطقه آلیان بخش سردار جنگل شهرستان فومن و تالش زبان است. آنگونه که خود می گوید ساخت صنایع چوبی را از 4سالگی انجام داده است. پشت ویترین مغازه‌اش به‌جز عصا چیزهای دیگر نیز می توان دید از قاشق و چنگال‌های بزرگ تا جاقلمی و شمع. از همه زیباتر، شاخ‌های گاویست که به شکل مرغ ماهیخوار تراش خورده و روی یک پایه چوبی قرار گرفته است.
دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد وقتی از او می پرسم، این هنر را از که آموختی، می گوید: «دارکوب». دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد. من هم از دار و درخت و دارکوب این هنر را آموختم. 3 ماهه بودم که پدرم فوت شد. خواهر و برادری هم ندارم. 4ساله بودم که از چوب درخت شمشماد قاشق و چنگال چوبی می ساختم.
بعدها کارم را گسترش دادم و کارگاهی در همان محل خودمان راه انداختم. همه نوع وسایل چوبی منزل و آلات موسیقی می ساختم تا شهریور 1320 که روس‌ها ایران را اشغال کردند در همان آلیان بودم. به فاصله یک روز روس‌ها آمدند ماسال. در تپه‌ای نزدیک جاده قدیمی که به سمت ماسوله می رود، پایگاه زدند. هنوز هم آثار برج‌های دیدبانی روس‌ها وجود دارد. یک سال بعد آمدم رشت. آن زمان خراطی و صنایع دستی ساخته شده با چوب در گیلان پررونق بود.
آنگونه که محمدابراهیم گوهریان، در کتاب خود وی را معرفی می کند، علیزاده مدتی در رشت نزد استادی بنام «غلامعلی روشن قنبری» کارآموزی می کند. اما «علیزاده از محضر استادان سنتی کار راضی نشد تا اینکه استاد روشن هم کار خود را برچید. او در سال 1321 در بازار بلور فروشان رشت در کنار دیگر خراطان مغازه‌ای اجاره و به ساخت طرح‌های ذهنی خود که همگی ابتکاری بودند از جمله بشقاب چوبی، قلیان، کاسه، انواع گلدان و سایر موارد پرداخت» (مشاهیر گیلان ص:245)
علیزاده بروشور معرفی صنایع دستی تولید شده خود را هم نشان می دهد که برای سال 1335 چاپ شده بود. همچنین لوح تقدیری که نشان می داد آثار وی در «نمایشگاه کشاورزی و هنری گیلان» در مازندارن به نمایش درآمده و او به عنوان صنعتگر نمونه معرفی شده است.

وی اکنون تنها در منزل شخصی‌اش بدون هیچ کارآموزی کار می کند. او به یاد می آورد زمانی را که کارگاه بزرگی در فلکه توشیبای رشت داشت: «کارگاهی داشتم که 75 کارگر زیر دست من این صنعت را یاد می گرفتند. چوب‌هایی که استفاده می کردیم از محکمترین و بهترین چوب‌های گیلان همانند شمشماد، درخت زیتون، افرا بود. ابرازهای این کارگاه را هم خودم طراحی کرده بودم و به صنعتگران می گفتم بسازند. دو کارگر لال داشتم که مهره‌های شطرنج چوبی می ساختند. کاسه و بشقاب‌هایی می ساختیم و می دادم یک نقاش روی آن خط و تذهیب کار می کرد».
وی یک بشقاب چوبی را نشان می‌دهد که اشعاری از خیام به خط نستعلیق بر آن نقش بسته و می گوید: «کار هر کسی نیست که با مرکب، سوزن و نقطه نقطه این اشعار را بر روی چوب حک کند.»
«کارگاه را تعطیل کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست» از کارگاهش می پرسم که جواب می دهد: «تعطیلش کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست».
او ادامه می دهد: «62 سال پیش در نمایشگاه بین المللی آسیا در بین صنعتگران 72 کشور موفق به دریافت مدال درجه یک شدم. همان زمان چند کشور اروپایی و کشور کانادا از من دعوت کردند که به‌عنوان مدرس در این کشورها تدریس کنم. 3 ماه در وین ماندم، یک و ماه و نیم در ونیز . یک پزشکی هم بود که مرا برای تدریس به کشور کانادا دعوت کرد. مدتی که آنجا بودم، دیدم آنجا هیچ خبری نیست. ایرانیها از لحاظ فرهنگی به همه دنیا سَر هستند. ولی متاسفانه در ایران قدر صنعت و هنر را نمی دانند.»

علیزاده، به دعوت وزارت فرهنگ و هنر وقت در سال 1335 همراه با اساتید تاریخ و فرهنگ ایران همچون شادروان باستانی پاریزی، دکتر محیط طباطبایی و عنایت الله رضا به انگلستان دعوت شده بود تا در یک نمایشگاه هنری صنایع دستی بین المللی شرکت کند.
لوح های تقدیر و تصاویر نشان‌های دولتی را هم که از فرمانده نیروی دریایی گیلان و مازندران دریافت کرده در ویترین مغازه‌اش می توان دید. همینطور عکس اساتید یاد شده که می گوید در همان انگلستان با دوربین فلوراید گرفته است.
برچسب‌های وسایل ساخته شده مغازه هم جالب توجه است. برچسب قرمز رنگ گردی است که نام مغازه روی آن حک شده است. علیزاده می گوید: «این برچسب ها هم قدیمی است 30 سال پیش این مارک‌ها را سفارش دادم از هلند برایم آوردند. مثل تمبر می ماند، کمی که مرطوب شود روی چوب می ماند.»
از دیگر خاطرات جالب توجه این هنرمند 86 ساله، زمانی است که وی همراه تعدادی از کوهنوردان، سنگ قبری را برای مزار قبلی میرزا کوچک خان در ارتفاعات ماسال می برند. او در این باره می گوید: «من کوهنورد و غارنورد هم هستم. اوایل انقلاب، علی انصاری استاندار گیلان(1357 تا 1360) خواسته بود سنگ قبری برای میرزا از رشت ببریم گیلوندان. جایی که قبلا دفن شده بود. این سنگ قبر را گروه کوهنوردی ما از سمت ماسال برد.»


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

صدور 14 مجوز استفاده از معادن در طرح‌های عمرانی آستارا

71 درصد از مددجویان گیلانی در روستاها ساکن هستند

درخشش گیلان بر قله فرش ابریشمی کشور

کشف 295مورد سرقت در فومن/ 119 نفر دستگیر شدند

کنترلی بر دلالی برنج گیلان نیست

رشد بی سابقه افزایش ظرفیت پست های انتقال برق گیلان

اجرای 890 طرح اشتغال توسط مددجویان گیلانی

بلیت سینما برای روز جمعه، نیم بها اعلام شد

ادامه خرید برگ سبز چای تا پایان مهر ماه سال جاری

ثبت ذخیره گاه سفیدپلت آستانه در فهرست آثار طبیعی ملی ایران

باران و آبگرفتگی معابر در آستارا

فروش دارو از طریق فضای مجازی توسط داروخانه ها ممنوع است

ظرفیت‌های گیلان در زراعت چوب به‌درستی پیگیری شود

امدادرسانی هلال‌احمر گیلان به 950 حادثه‌دیده از ابتدای سال جاری

موسیقی در بهتر زندگی کردن، موثر است

کاهش 5تا10 درجه‌ای دمای هوای گیلان/ بارش باران تا فردا ادامه دارد

فعال بودن 42 پایگاه اورژانس هوایی در کشور

17 هزار نفر سالانه در حوادث جاده‌ای کشور کشته می شوند

ادامه گرمای هوا در گیلان تا فردا

بالغ بر 2 هزار میلیارد ریال پروژه‌های ارتباطی در گیلان افتتاح می شود

پیشنهاد مالی دادند تا پشت پرده اتفاقات ملوان را افشا نکنم!

9 حادثه دیده آتش سوزی بانک کشاورزی آستارا نجات یافتند

ویلاهای ساخته شده در منطقه حیران در محدوده اراضی ملی نیستند

کشف 10 کیلوگرم مواد مخدر از اتوبوسی در رودبار

تقویت روحیه کارآفرینی در میان دانش آموزان با برگزاری جشنواره جابر

آغاز مهاجرت پرندگان به گیلان/ورود سالانه 300 گونه پرنده

واژگونی خودرو در رستم‌آباد رودبار پنج مصدوم بر جا گذاشت

واژگونی قایق موتوری در ساحل کیاشهر شش مصدوم بر جا گذاشت

مشاهده مار سمی در ساحل بندر انزلی صحت ندارد

شناسایی و انهدام 10 باند کلاهبرداری در گیلان

ادامه بارندگی های پراکنده در گیلان تا فردا

ساجوق بلای جان ماهیان سفیدرود

نمایشگاه «قاب‌های جاودانه» در رشت برگزار می‌شود

امسال 70 درصد اعتبارات آبخیزداری صرف عملیات های مکانیکی می شود

دستگیری 82 سارق در تالش

احداث راه ارتباطی کلاچای به قزوین با موافقت سازمان محیط زیست سرعت می‌گیرد

تکمیل ظرفیت آرامستان آستارا تا پایان امسال/ 2مکان جدید شناسایی شد

مهار آتش سوزی یک واحد تجاری در رشت

نجات جان 110 هموطن در 34 روز توسط منجیان غریق در گیلان

کشف 4 هزار عدد قرص متادون در رودبار

گواهینامه استاندارد 16 هزار و 310 تن کالا در آستارا صادر شد

نمایشگاه مبلمان و دکوراسیون داخلی در رشت گشایش یافت

آیا تغییرات آب‌وهوایی در گیلان امری واقعی و قابل لمس است

ماهیان خاویاری خزر در معرض انقراض قرار گرفتند

کشف 6 تن آرد قاچاق در محور تالش - صومعه‌سرا

آبرسانی به روستاهای گیلان سخت است

غرق شدن دو جوان در سواحل اوشیان چابکسر

چای ایرانی، شناسه‌دار می شود

باران موجب ورس 10 درصد شالیزارهای گیلان شد

مارهای افعی قفقازی از گونه های ارزشمند جانوری ارتفاعات لنگرود