پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

کسی قدر هنر را نمی داند

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت گفتگو

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت

  بزرگنمايي:

نسیم گیلان - رشت- هنرمند صنعتکار گیلانی که در زمان‌های دور عصای رهبران شوروی را ساخته، امروز دیگر کارگاه خود با 70 کارگر را ندارد و مغازه دست ساخته‌هایش نیز بی مشتری است.

 از درد زانو رنج می برد. به تازگی آرتروزش را عمل کرده، اما از آن همه عصایی که خود ساخته و پشت ویترین مغازه‌اش چیده، یکی هم عصای پیری‌اش نشده است. علی علیزاده استاد صنعت چوب می گوید: «برای خرشچف و استالین (رهبران شوروی) هم عصای چوبی ساخته ام، عصایی خاص که یک شمشیر داخلش قرار می گرفت، به نحوی که دیگران نمی دیدند.»
استاد علیزاده متولد 4 تیرماه 1311 خورشیدی است. برآمده از روستایی در منطقه آلیان بخش سردار جنگل شهرستان فومن و تالش زبان است. آنگونه که خود می گوید ساخت صنایع چوبی را از 4سالگی انجام داده است. پشت ویترین مغازه‌اش به‌جز عصا چیزهای دیگر نیز می توان دید از قاشق و چنگال‌های بزرگ تا جاقلمی و شمع. از همه زیباتر، شاخ‌های گاویست که به شکل مرغ ماهیخوار تراش خورده و روی یک پایه چوبی قرار گرفته است.
دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد وقتی از او می پرسم، این هنر را از که آموختی، می گوید: «دارکوب». دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد. من هم از دار و درخت و دارکوب این هنر را آموختم. 3 ماهه بودم که پدرم فوت شد. خواهر و برادری هم ندارم. 4ساله بودم که از چوب درخت شمشماد قاشق و چنگال چوبی می ساختم.
بعدها کارم را گسترش دادم و کارگاهی در همان محل خودمان راه انداختم. همه نوع وسایل چوبی منزل و آلات موسیقی می ساختم تا شهریور 1320 که روس‌ها ایران را اشغال کردند در همان آلیان بودم. به فاصله یک روز روس‌ها آمدند ماسال. در تپه‌ای نزدیک جاده قدیمی که به سمت ماسوله می رود، پایگاه زدند. هنوز هم آثار برج‌های دیدبانی روس‌ها وجود دارد. یک سال بعد آمدم رشت. آن زمان خراطی و صنایع دستی ساخته شده با چوب در گیلان پررونق بود.
آنگونه که محمدابراهیم گوهریان، در کتاب خود وی را معرفی می کند، علیزاده مدتی در رشت نزد استادی بنام «غلامعلی روشن قنبری» کارآموزی می کند. اما «علیزاده از محضر استادان سنتی کار راضی نشد تا اینکه استاد روشن هم کار خود را برچید. او در سال 1321 در بازار بلور فروشان رشت در کنار دیگر خراطان مغازه‌ای اجاره و به ساخت طرح‌های ذهنی خود که همگی ابتکاری بودند از جمله بشقاب چوبی، قلیان، کاسه، انواع گلدان و سایر موارد پرداخت» (مشاهیر گیلان ص:245)
علیزاده بروشور معرفی صنایع دستی تولید شده خود را هم نشان می دهد که برای سال 1335 چاپ شده بود. همچنین لوح تقدیری که نشان می داد آثار وی در «نمایشگاه کشاورزی و هنری گیلان» در مازندارن به نمایش درآمده و او به عنوان صنعتگر نمونه معرفی شده است.

وی اکنون تنها در منزل شخصی‌اش بدون هیچ کارآموزی کار می کند. او به یاد می آورد زمانی را که کارگاه بزرگی در فلکه توشیبای رشت داشت: «کارگاهی داشتم که 75 کارگر زیر دست من این صنعت را یاد می گرفتند. چوب‌هایی که استفاده می کردیم از محکمترین و بهترین چوب‌های گیلان همانند شمشماد، درخت زیتون، افرا بود. ابرازهای این کارگاه را هم خودم طراحی کرده بودم و به صنعتگران می گفتم بسازند. دو کارگر لال داشتم که مهره‌های شطرنج چوبی می ساختند. کاسه و بشقاب‌هایی می ساختیم و می دادم یک نقاش روی آن خط و تذهیب کار می کرد».
وی یک بشقاب چوبی را نشان می‌دهد که اشعاری از خیام به خط نستعلیق بر آن نقش بسته و می گوید: «کار هر کسی نیست که با مرکب، سوزن و نقطه نقطه این اشعار را بر روی چوب حک کند.»
«کارگاه را تعطیل کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست» از کارگاهش می پرسم که جواب می دهد: «تعطیلش کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست».
او ادامه می دهد: «62 سال پیش در نمایشگاه بین المللی آسیا در بین صنعتگران 72 کشور موفق به دریافت مدال درجه یک شدم. همان زمان چند کشور اروپایی و کشور کانادا از من دعوت کردند که به‌عنوان مدرس در این کشورها تدریس کنم. 3 ماه در وین ماندم، یک و ماه و نیم در ونیز . یک پزشکی هم بود که مرا برای تدریس به کشور کانادا دعوت کرد. مدتی که آنجا بودم، دیدم آنجا هیچ خبری نیست. ایرانیها از لحاظ فرهنگی به همه دنیا سَر هستند. ولی متاسفانه در ایران قدر صنعت و هنر را نمی دانند.»

علیزاده، به دعوت وزارت فرهنگ و هنر وقت در سال 1335 همراه با اساتید تاریخ و فرهنگ ایران همچون شادروان باستانی پاریزی، دکتر محیط طباطبایی و عنایت الله رضا به انگلستان دعوت شده بود تا در یک نمایشگاه هنری صنایع دستی بین المللی شرکت کند.
لوح های تقدیر و تصاویر نشان‌های دولتی را هم که از فرمانده نیروی دریایی گیلان و مازندران دریافت کرده در ویترین مغازه‌اش می توان دید. همینطور عکس اساتید یاد شده که می گوید در همان انگلستان با دوربین فلوراید گرفته است.
برچسب‌های وسایل ساخته شده مغازه هم جالب توجه است. برچسب قرمز رنگ گردی است که نام مغازه روی آن حک شده است. علیزاده می گوید: «این برچسب ها هم قدیمی است 30 سال پیش این مارک‌ها را سفارش دادم از هلند برایم آوردند. مثل تمبر می ماند، کمی که مرطوب شود روی چوب می ماند.»
از دیگر خاطرات جالب توجه این هنرمند 86 ساله، زمانی است که وی همراه تعدادی از کوهنوردان، سنگ قبری را برای مزار قبلی میرزا کوچک خان در ارتفاعات ماسال می برند. او در این باره می گوید: «من کوهنورد و غارنورد هم هستم. اوایل انقلاب، علی انصاری استاندار گیلان(1357 تا 1360) خواسته بود سنگ قبری برای میرزا از رشت ببریم گیلوندان. جایی که قبلا دفن شده بود. این سنگ قبر را گروه کوهنوردی ما از سمت ماسال برد.»





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کاهش جمعیت پرندگان مهاجر در گیلان

افتتاح مرکز گیل بانو در رشت

رانندگان با رعایت ایمنی هنگام رانندگی مواظب پاکبانان باشند

پلمب3 واحد توزیع فرآورده گوشتی در انزلی/12متخلف راهی دادگاه شدند

شخم زمستانی شالیزارهای آستارا به پایان سال موکول نشود

انتقال خون گیلان نیاز مبرم به همه گروه های خونی دارد

بررسی طرح تجاری - اداری سازی دفاتر صنوف نیازمند کارشناسی بیشتر است

افزایش همکاری جوجه اردک‌ها در تولید برنج ارزانتر

درخشش چای ایرانی در بازارهای بین المللی

آبخیزداری عمر مفید سدهای گیلان را افزایش می دهد

سه پروژه ورزشی دهه فجر در گیلان افتتاح می شود

بازاریابی، دست نامرئی چای تولیدی کشور

30 هزار کارت هوشمند ملی شهروندان گیلانی آماده تحویل است

برگزاری جشنواره آسیب‌شناسی اجتماعی در رسانه‌های گیلان

افزایش میزان ذخیره میوه شب عید گیلانیان

مطالعات ساخت انبارهای بارانداز راه آهن آستارا پایان یافت

حدود 50 درصد گیلانی ها رژیم غذایی ناسالم دارند

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت

سهم شفت از تسهیلات رونق تولید در سال جاری 42 میلیارد تومان است

استقرار جوی نسبتا پایدار در گیلان/پایان هفته‌ باران می بارد

مروری بر تاریخچه رشت/ تجارت ابریشم باعث رونق شهر شد

خواص دنیاطلب و خسته از آرمان‌های انقلاب ابزار ایجاد فتنه 88 بودند

حریق بیش از یک میلیارد ریال خسارت در آستانه برجا گذاشت

ارتفاعات گیلان از امشب یخبندان است

ارتفاع برف در ارتفاعات رحیم آباد به 50 سانتیمتر رسید

شهروندان نسبت به سوء استفاده کنندگان طب سنتی هوشیار باشند

برگزاری مسابقه استانی چالش جاذبه در موسسه جهاد دانشگاهی رشت

دستگیری جاعل حرفه‌ای و كشف اسناد جعلی در رشت

جمهوری آذربایجان مشتری ویژه کیوی گیلان

جشنواره نمایشنامه نویسی غرب گیلان در آستارا برگزار می شود

وزش باد گرم در گیلان تا دو روز آینده ادامه دارد

افزون بر 106 هزار بار زنگ سامانه 122 گیلان به صدا در آمد

لزوم تکرار تجربه موفق هیأت مشتزنی در ورزش گیلان

فوت بالغ بر 10 هزار نفر طی هشت ماهه اول سالجاری در گیلان

ناپایداری های جوی در گیلان به طور موقت از امروز تضعیف می شود

ملوان برای پیشرفت نیازمند کمک مسئولان است

خسروشاهی: در ایران پویا هستم

معاون وزیر راه: به دنبال رونق بازار مسکن هستیم

سهم 30درصدی گردشگری در تولید ناخالص گیلان/135 طرح در دست اجرا است

نشست کتابخوان دانشگاهیان آستارا برگزار شد

محموله چوب قاچاق در آستارا توقیف شد

دانش آموزان دختر بسیجی املش عازم مناطق 8سال دفاع مقدس شدند

تقاضای پرورش گل محمدی در گیلان رو به افزایش است

میرزا کوچک خان هدفی جز اجرای احکام اسلامی نداشت

تکثیر 115 میلیون قطعه بچه ماهی در گیلان/آبزی‌پروری اولویت شیلات

آثار غیر بومی در دوسالانه نقاشی گیلان پذیرفته شد

برگزاری یادواره شهید میرزاکوچک خان و 152 شهید روحانی گیلان

افزون بر 195 هزار دستگاه خودرو وارد گیلان شد

30 درصد از شالیزارهای گیلان ظرفیت کشت کلزا دارند

اعمال محدودیت ترافیک در محورهای گیلان/داشتن زنجیرچرخ الزامی است