پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

کسی قدر هنر را نمی داند

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت گفتگو

صنعتکاری که برای رهبران شوروی عصا ساخت

  بزرگنمايي:

نسیم گیلان - رشت- هنرمند صنعتکار گیلانی که در زمان‌های دور عصای رهبران شوروی را ساخته، امروز دیگر کارگاه خود با 70 کارگر را ندارد و مغازه دست ساخته‌هایش نیز بی مشتری است.

 از درد زانو رنج می برد. به تازگی آرتروزش را عمل کرده، اما از آن همه عصایی که خود ساخته و پشت ویترین مغازه‌اش چیده، یکی هم عصای پیری‌اش نشده است. علی علیزاده استاد صنعت چوب می گوید: «برای خرشچف و استالین (رهبران شوروی) هم عصای چوبی ساخته ام، عصایی خاص که یک شمشیر داخلش قرار می گرفت، به نحوی که دیگران نمی دیدند.»
استاد علیزاده متولد 4 تیرماه 1311 خورشیدی است. برآمده از روستایی در منطقه آلیان بخش سردار جنگل شهرستان فومن و تالش زبان است. آنگونه که خود می گوید ساخت صنایع چوبی را از 4سالگی انجام داده است. پشت ویترین مغازه‌اش به‌جز عصا چیزهای دیگر نیز می توان دید از قاشق و چنگال‌های بزرگ تا جاقلمی و شمع. از همه زیباتر، شاخ‌های گاویست که به شکل مرغ ماهیخوار تراش خورده و روی یک پایه چوبی قرار گرفته است.
دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد وقتی از او می پرسم، این هنر را از که آموختی، می گوید: «دارکوب». دارکوب را می دیدم که با نوکش درخت را سوراخ می کند و داخل درخت تخم می گذارد. من هم از دار و درخت و دارکوب این هنر را آموختم. 3 ماهه بودم که پدرم فوت شد. خواهر و برادری هم ندارم. 4ساله بودم که از چوب درخت شمشماد قاشق و چنگال چوبی می ساختم.
بعدها کارم را گسترش دادم و کارگاهی در همان محل خودمان راه انداختم. همه نوع وسایل چوبی منزل و آلات موسیقی می ساختم تا شهریور 1320 که روس‌ها ایران را اشغال کردند در همان آلیان بودم. به فاصله یک روز روس‌ها آمدند ماسال. در تپه‌ای نزدیک جاده قدیمی که به سمت ماسوله می رود، پایگاه زدند. هنوز هم آثار برج‌های دیدبانی روس‌ها وجود دارد. یک سال بعد آمدم رشت. آن زمان خراطی و صنایع دستی ساخته شده با چوب در گیلان پررونق بود.
آنگونه که محمدابراهیم گوهریان، در کتاب خود وی را معرفی می کند، علیزاده مدتی در رشت نزد استادی بنام «غلامعلی روشن قنبری» کارآموزی می کند. اما «علیزاده از محضر استادان سنتی کار راضی نشد تا اینکه استاد روشن هم کار خود را برچید. او در سال 1321 در بازار بلور فروشان رشت در کنار دیگر خراطان مغازه‌ای اجاره و به ساخت طرح‌های ذهنی خود که همگی ابتکاری بودند از جمله بشقاب چوبی، قلیان، کاسه، انواع گلدان و سایر موارد پرداخت» (مشاهیر گیلان ص:245)
علیزاده بروشور معرفی صنایع دستی تولید شده خود را هم نشان می دهد که برای سال 1335 چاپ شده بود. همچنین لوح تقدیری که نشان می داد آثار وی در «نمایشگاه کشاورزی و هنری گیلان» در مازندارن به نمایش درآمده و او به عنوان صنعتگر نمونه معرفی شده است.

وی اکنون تنها در منزل شخصی‌اش بدون هیچ کارآموزی کار می کند. او به یاد می آورد زمانی را که کارگاه بزرگی در فلکه توشیبای رشت داشت: «کارگاهی داشتم که 75 کارگر زیر دست من این صنعت را یاد می گرفتند. چوب‌هایی که استفاده می کردیم از محکمترین و بهترین چوب‌های گیلان همانند شمشماد، درخت زیتون، افرا بود. ابرازهای این کارگاه را هم خودم طراحی کرده بودم و به صنعتگران می گفتم بسازند. دو کارگر لال داشتم که مهره‌های شطرنج چوبی می ساختند. کاسه و بشقاب‌هایی می ساختیم و می دادم یک نقاش روی آن خط و تذهیب کار می کرد».
وی یک بشقاب چوبی را نشان می‌دهد که اشعاری از خیام به خط نستعلیق بر آن نقش بسته و می گوید: «کار هر کسی نیست که با مرکب، سوزن و نقطه نقطه این اشعار را بر روی چوب حک کند.»
«کارگاه را تعطیل کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست» از کارگاهش می پرسم که جواب می دهد: «تعطیلش کردم. الان کسی دنبال صنایع دستی نیست. گردشگر کجا بود که از من صنایع چوبی بخرد. مغازه من ابتدای خیابان امام است ولی از فروش خبری نیست».
او ادامه می دهد: «62 سال پیش در نمایشگاه بین المللی آسیا در بین صنعتگران 72 کشور موفق به دریافت مدال درجه یک شدم. همان زمان چند کشور اروپایی و کشور کانادا از من دعوت کردند که به‌عنوان مدرس در این کشورها تدریس کنم. 3 ماه در وین ماندم، یک و ماه و نیم در ونیز . یک پزشکی هم بود که مرا برای تدریس به کشور کانادا دعوت کرد. مدتی که آنجا بودم، دیدم آنجا هیچ خبری نیست. ایرانیها از لحاظ فرهنگی به همه دنیا سَر هستند. ولی متاسفانه در ایران قدر صنعت و هنر را نمی دانند.»

علیزاده، به دعوت وزارت فرهنگ و هنر وقت در سال 1335 همراه با اساتید تاریخ و فرهنگ ایران همچون شادروان باستانی پاریزی، دکتر محیط طباطبایی و عنایت الله رضا به انگلستان دعوت شده بود تا در یک نمایشگاه هنری صنایع دستی بین المللی شرکت کند.
لوح های تقدیر و تصاویر نشان‌های دولتی را هم که از فرمانده نیروی دریایی گیلان و مازندران دریافت کرده در ویترین مغازه‌اش می توان دید. همینطور عکس اساتید یاد شده که می گوید در همان انگلستان با دوربین فلوراید گرفته است.
برچسب‌های وسایل ساخته شده مغازه هم جالب توجه است. برچسب قرمز رنگ گردی است که نام مغازه روی آن حک شده است. علیزاده می گوید: «این برچسب ها هم قدیمی است 30 سال پیش این مارک‌ها را سفارش دادم از هلند برایم آوردند. مثل تمبر می ماند، کمی که مرطوب شود روی چوب می ماند.»
از دیگر خاطرات جالب توجه این هنرمند 86 ساله، زمانی است که وی همراه تعدادی از کوهنوردان، سنگ قبری را برای مزار قبلی میرزا کوچک خان در ارتفاعات ماسال می برند. او در این باره می گوید: «من کوهنورد و غارنورد هم هستم. اوایل انقلاب، علی انصاری استاندار گیلان(1357 تا 1360) خواسته بود سنگ قبری برای میرزا از رشت ببریم گیلوندان. جایی که قبلا دفن شده بود. این سنگ قبر را گروه کوهنوردی ما از سمت ماسال برد.»





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گله های دام سیاهکل به مناطق ییلاقی کوچ داده شدند

اعزام 1500 دانش آموز پسر مدارس گیلان به مناطق عملیاتی غرب کشور

برگزاری جشن های ولادت امام حسن (ع) در 254 بقعه متبرکه گیلان

برگزاری جشن ولادت امام حسن(ع) در 254 بقعه متبرکه گیلان

ضیافت افطاری در 160 مسجد استان گیلان برگزار می شود

آغاز احیای سردهنه های خاکی نقاط مخاطره آمیز رودسر و املش

تصادف در محور آستارا - اردبیل شش مصدوم برجا گذاشت

تخلف 150 میلیاردی در مسکن مهر آستارا/ مسئولان قضایی برخورد کنند

مه آلودگی هوا و بارندگی های پراکنده در گیلان تا فردا

کشت مکانیزه 54 درصد از شالیزارها و تولید 590 هزار تن محصولات باغی

ابرناکی آسمان و رگبار پراکنده در گیلان تا اواسط هفته

تهدید رهاسازی دوباره باغ های همیشه سبز چای

بارش باران بهاری در گیلان/ احتمال بالا آمدن آب رودخانه ها

برگزاری مسابقه چالش صندلی کاغذی در موسسه جهاددانشگاهی رشت

وزش باد گرم در گیلان/ دمای هوا افزایش می یابد

آسم یک معضل بهداشتی برای کلیه جوامع است

ساعت کار پایگاه های انتقال خون گیلان در ماه رمضان

احتمال رگبار باران در برخی مناطق گیلان طی فردا

کشف دو دستگاه فلزیاب و دستگیری 4 نفر در شهرستان رودسر

کاهش دما و رگبار باران در گیلان از فردا

انقلابی‌گری و ولایتمداری شهید مطهری سرمشق معلمان باشد

5274 خانوار دامدار به مناطق ییلاقی استان گیلان کوچ کردند

پرورش گل و گیاه در گیلان اقدامی برد-برد

پروازهای فرودگاه رشت به کیش و مشهد افزایش یافت

ادامه افزایش دما و وزش باد گرم در گیلان تا فردا

شهروندان مراقب کلاهبرداری با اسکیمرها و کپی کارت بانکی باشند

نبود آموزش و سواد سلامت معضل جدی در جامعه است

ادامه یخبندان در ارتفاعات گیلان طی فردا

امامزاده عین‌علی ماسوله در فهرست آثار ملی جای گرفت

مشاغل جانبی از راهکارهای بهبود معیشت برنجکاران

سقوط ناگهانی درخت،راننده خودرویی را در گیلان به کام مرگ کشید

ایستگاه سلامت در پیاده راه فرهنگی رشت دایر شد

پل عابر پیاده در محدوده کمربندی خمام تخریب شد

برگزاری اردوی آموزشی تیم های درمان اضطراری هلال احمر گیلان

آغاز برداشت گیاه دارویی گل گاوزبان در گیلان

جوانان خلاق آستارا تسهیلات اشتغال دریافت می کنند

محموله سیگار قاچاق در تالش توقیف شد

کمک5 میلیاردریالی لاهیجانی ها به سیلزدگان لرستان ارسال شد

احتمال افزایش تولید 49درصد گل گاوزبان در گیلان

اجرای برنامه های هفته جوان با محوریت کمک به سیل زدگان

171 کیلوگرم فرآورده‌ خام دامی غیربهداشتی در رودسر معدوم شد

هنرمندان صنایع دستی آستارا 200 میلیون ریال درآمد کسب کردند

تولد هزار و 196 نوزاد در گیلان طی نوروز

پیش‌بینی افزایش تولید برنج سفید در تالش

رضایتمندی رانندگان از جایگاه های سوخت آستارا

اجرای 8 هزار مترمکعب عملیات ریزش برداری در محورهای فرعی گیلان

شمار مسافران فرهنگی آستارا در تعطیلات نوروز کاهش یافت

ترافیک در محورهای خروجی گیلان سنگین است

بهره مندی 212 حادثه دیده از امداد نوروزی هلال احمر گیلان

انحراف به چپ سواری ال 90 یك كشته برجای گذاشت/ترافیک روان در جاده‌های گیلان