پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

عروس گولی تا رابچره/ گیلان با آیین های سنتی به پیشواز بهار می رود مقالات

عروس گولی تا رابچره/ گیلان با آیین های سنتی به پیشواز بهار می رود

  بزرگنمايي:

نسیم گیلان- سده‌ها است نوروز در بین 12 کشوری که تحت نفوذ فرهنگ بین النهرین هستند، رواج دارد. آئین‌های نوروزی این کشورها با طبیعت پیوند داشته و با فرهنگ کشاورزی گره خورده است. اسفند ماه در بیشتر شهرهای ایران سر و کله «حاجی فیروز» با آن لباس قرمز و چهره سیاه در خیابان‌ها پیدا می‌شود، شاید دایره زنگی آنها ما را به اعماق تاریخ نبرد، اما اگر به پیش از تاریخ نگاه کنیم سیاوش سمبل خدای نباتی (دموزی) در گستره سرزمین‌هایی است که معیشتشان بر پایه کشاورزی است تا در آغاز فصل بهار، برکت را به کشتزارها بازگرداند. این روایت زیباترین تفسیر اساطیری برای جشن‌های نوروزی است.

حال اگر به آئین‌های پیشانوروز در استانی که 90 درصد اقتصاد و معیشتش بر کشاورزی استوار است نگاه کنیم خواهیم دید در همه این آئین‌ها سمبل احترام به طبیعت و برکت خواهی از زمین رواج دارد؛ عروس گولی و پیربابو، رابچره و تکم خوانی عمده ترین آئین‌های پیشواز نوروزی در نقاط مختلف گیلان است که در سال‌های اخیر متأسفانه کمرنگ شده است.

مردم شناس گیلانی در این باره با بیان اینکه آئین‌های پیشواز نوروز در گیلان بسیار متنوع بوده و با طبیعت پیوند دارد گفت: در عمده این آئین‌ها احترام به طبیعت و طلب روزی فراوان از زمین دیده می‌شود.

هوشنگ عباسی با اشاره به اقتصاد مبتنی بر کشاورزی و دامپروری در گیلان، افزود: بخاطر تنوع قومی و موقعیت جغرافیایی، می‌توان آئین‌ها را به «جلگه نشین» و «کوه نشین» تقسیم کرد و تنوع آن بسته به پراکندگی و نوع معیشت در هر منطقه، تفاوت دارد.

وی ادامه داد: در اکثر آئین‌های نوروزی یک نوع ساختار نمایشی همراه با موسیقی و طنز وجود دارد. مثلاً در «نوروز خوانی»، دسته‌های 3 یا 4 نفری از نوروز خوانها، روستا به روستا به راه افتاده و اشعار «بهاریه» می‌خواندند.

نویسنده کتاب «آئین های سنتی نوروز در گیلان»، مهمترین سنت نمایشی در آستانه نوروز را، نمایش «عروس گولی» عنوان و بیان کرد: عروس گولی مخصوص جلگه نشین هاست و با موزیک و کمدی در رفتار و گفتار همراه است. اعضای نمایش شامل یک غول، یک پیرمرد و دو نوجوان بودند که خود را به شکل «کاس خانم» و «ناز خانم» در می‌آوردند و ترانه‌های عروس گولی را در حین اجرا می‌خواندند. این نمایش با موسیقی سرنا و نقاره و بعد از غروب خورشید آغاز شده و گروه نمایشی، در محلات مختلف به راه می‌افتادند و یک عده تماشاچی هم معمولاً همراهیشان می‌کردند. «غول» کلاه حصیری به سر داشت و صورتش را سیاه می‌کرد و با رقیب خود که پیرمرد بود، می‌جنگید.

عباسی با اشاره به اینکه یکی دیگر از آئین‌های پیش از نوروز در استان گیلان «رابچره» است، تصریح کرد: اجرای نمایش «رابچره» مخصوص دامداران بود، معمولاً یک جوان، پوست بز یا آهو را به سر می‌کشید و گروه نمایشی با گرداندن آن در محلات مختلف و خواندن شعرهای مخصوص، هدیه‌های بهاری دریافت می‌کردند.

وی با بیان اینکه «بره اندازی» یکی دیگر از آئین‌های پیش از آغاز نوروز گیلان و مخصوص ییلاقات شهرستان رودبار است، افزود: در مناطق مختلف رودبار، پیشانی بره‌ای را با پارچه‌های رنگین تزئین می‌کردند و نوجوانان آهسته بره را داخل حیاط خانه می‌فرستادند. صاحب خانه هم که می‌دانست این بره پیک نوروزی است، هدیه‌ای به فراخور تمکن خود به گردن بره می‌بست و به بیرون خانه هدایت می‌کرد.

عباسی «شال اندازی» و «آئینه طاق دونی» را مراسم پیک نوروزی در صومعه سرا عنوان کرد و گفت: درخت کیش یا شمشاد، گیاه همیشه سبزی است که به خاطر سبزی مداوم آن در بین اهالی صومعه سرا مقدس است و معمولاً بر سر سفره هفت سین هم می‌گذارند. در این منطقه، نوجوانان، آیینه‌ای را با پارچه‌های رنگی و یا گیاه کیش (شمشاد) تزئین می‌کردند و آئینه را داخل خانه می‌انداختند و صاحبخانه هم هدیه‌ای به آئینه می‌بست و بیرون خانه می‌گذاشت.

وی در ادامه با اشاره به اینکه «چهارشنبه خاتون» سنتی رایج در بین تالش‌های غرب گیلان بود، تصریح کرد: مردمان تالش در شب چهارشنبه سوری، آشی به نام «چهارشنبه خاتون» با استفاده از سبزی‌های محلی می‌پختند. جلگه نشین ها، 7 نوع گیاه محلی و کوه نشین ها 40 نوع گیاه را از کوهستان‌های اطراف جمع و با آن آش درست کرده و به یمن برکت در زندگی خیرات می‌کردند.

عباسی همچنین به تأثیر مردم آستارا از فرهنگ استان همجوار خود اشاره و بیان کرد: «تکم خوانی»، یکی از بهاریه‌هایی است که در منطقه آستارا اجرا می‌شود. تکم عروسکی شبیه بز است و تکم خوان، عروسک گردانی است که همراه با اشعاری خاص به ترکی، نوید بهار می‌دهد.

استان گیلان همانند اقلیم متنوع خود در آداب و رسوم نیز از تنوع برخوردار است و مردم هر منطقه آدابی منطبق بر همان منطقه دارند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تحلیل آتلانتیک از تحریم‌های جدید ترامپ علیه ایران

مخالفت مردمی گسترده با کنفرانس بحرین

جولان خبرنگاران اسرائیلی در بحرین

آیا ترامپ برای اقدام نظامی نیاز به مجوز کنگره دارد؟

واشنگتن پست بررسی کرد: اردوغان بازنده قمار استانبول

چند نکته درباره تحریم‌های جدید آمریکا

واشنگتن پست: ترامپ اهمیتی به قتل یک روزنامه‌نگار توسط سعودی‌ها نمی‌دهد

همدلی نوشت: ارشاد گشت؟

درآمدزایی آمریکا از بحران آفرینی در خلیج فارس

اگر "ظریف" تحریم شود چه رخ خواهد داد؟

واکاوی تحریم‌های جدید علیه ایران

قدرت نمایی رزمندگان یمنی در خاک عربستان

عباس عبدی: کار سیاست‌مدار این نیست که دنباله‌رو مردم باشد

چطور یک رییس‌جمهور تاریخ فوتبال کشورش را دگرگون کرد

لعیا جنیدی: مردم باید همه چیز را بدانند

نظارت استصوابی به ‌سبک هیات رییسه

علی دایی و دستور از «بالا»

اراده‌ای برای اصلاح تناقضات گذشته

مقایسه گردشگری ایران با 3 کشور منطقه

حقوق‌ 20 تا 50 میلیونی متصدیان بازنشستگان

لغو استتار مجرمان با چادر

سایه نتایج یک انتخابات روی ترکیه

گزینه‌های پیش روی آمریکا در برابر ایران چیست؟

سیاهچاله؛ نقش رئیس مرکز عملیات ایران سازمان سیا در شیطنت‌های پهپادی اخیر

آخرین شانس‌های اروپا

دو دیدگاه متناقض در بازار ارز

نفوذ دولتی‌ها در نهاد کشف فساد

پولیتیکو: ترامپ در مورد ایران، هم آتش افروز است، هم آتش نشان

سلبریتی‌هایی که «آقا تختی» نیستند

«سازِ وحدت» اصولگراها کوک نمی‌شود

آیا ترامپ از «اختلال شخصیت خودشیفته» رنج می برد؟

رییس قوه قضاییه: مدعی حقوق عامه هستیم

باخت بزرگ اردوغان در استانبول

ترسوها‌ هنوز از مذاکره حرف می‌زنند

ترامپ و آزار ما؛ «اما برای خودشان خوب است»؟

نظامیان از سیاست فاصله می‌گیرند؟

توهم پرآبی

سرمقاله خراسان/ ترامپ به مذاکره نیاز دارد نه توافق

سرمقاله کیهان/ فرمول برجام یا فرمول پهپاد مسئله این است

سرمقاله شرق/ 4 ماه فرصت به E3

سرمقاله اعتماد/ قوه قضاییه و نهاد وکالت

سرمقاله دنیای اقتصاد/ بنزین ارزان خوب است یا گران؟

سرمقاله ایران/ خداحافظی همیشگی با برج - باغ‌ها

سرمقاله جمهوری اسلامی/ اجلاس شکست خورده

سرمقاله رسالت/ وزیر خندان در صف تحریم

سرمقاله سیاست روز/ مسئولان یک فاجعه جهانی

احمدی نژاد با گفتمان سوم تیر چه کرد؟

آمادگی برای نظام پولی جدید بین‌المللی

من پیرمرد نیستم!؛ کارنامه مهمترین گزینه غیر ایرانی پرسپولیس

ماموریت جدید مایک پمپئو در برابر ایران