پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

آیا میانجیگری میان ایران و آمریکا نتیجه خواهد داد؟‍ سياسي

آیا میانجیگری میان ایران و آمریکا نتیجه خواهد داد؟‍

  بزرگنمايي:

نسیم گیلان -
آیا میانجیگری میان ایران و آمریکا نتیجه خواهد داد؟‍
k ٥.٣
٧
دیپلماسی ایرانی / متن پیش رو در دیپلماسی ایرانی منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست
گفت و گو از عبدالرحمن فتح الهی| دولت ژاپن به صورت رسمی اعلام کرد "شینزو آبه" نخست وزیر این کشور 12 ژوئن (22 خرداد) به مدت سه روز تا 14 ژوئن (24 خرداد) برای دیدار و گفت‌و‌گو با مقامات جمهوری اسلامی ایران با محوریت کاهش تنش در روابط با ایالات متحده به تهران سفر خواهد کرد. اگر چه سفر آبه به تهران نخستین سفر یک مقام عالی رتبه ژاپن در چهار دهه گذشته بعد از پیروز انقلاب اسلامی است، اما برخی بر این باورند که علی‌رغم چنین تکاپوهای سیاسی و دیپلماتیک، حتی از طرف توکیو، به دلیل شدت تنش میان ایران و آمریکا این میانجیگری ها در قالب سفر آبه خروجی چندان جدی در پی نخواهد داشت. دیپلماسی ایرانی بررسی این مسئله را در گفت و گویی را با سید جلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در انگلستان و کارشناس مسائل بین الملل پی گرفته است که در ادامه می‌خوانید:
اگرچه طی هفته ها و روزهای اخیر شاهد تلاش های برخی کشورهای عربی منطقه مانند عراق، کویت و عمان و نیز برخی از کشورهای فرامنطقه ای مانند ژاپن در خصوص میانجیگری در تنش تهران - واشنگتن هستیم، اما برخی بر این باورند که علی‌رغم چنین تکاپوهای سیاسی و دیپلماتیک به دلیل شدت تنش میان ایران و آمریکا این میانجیگری ها خروجی چندان جدی در پی نخواهد داشت؛ ارزیابی شما در این خصوص چیست؟
برای پاسخ دقیق به این سوال شما باید اساساً چیستی و چرایی دور جدید تنش ایالات متحده آمریکا در دوره دونالد ترامپ با جمهوری اسلامی ایران را مورد کندوکاو و بررسی قرار داد. در این راستا از همان روزهای ابتدایی تبلیغات انتخاباتی ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا در سال 2016 دونالد ترامپ بر این باور بود که مذاکرات هسته‌ای و برجام در دوره اوباما بدترین حرکت دیپلماتیک کاخ سفید در قبال تهران بوده، چرا که واشنگتن تنها پرونده هسته ای ایران را مورد توجه قرار داده و بقیه ابعاد فعالیت های ایران به حاشیه رفته است. همین مسئله سبب شده تا ایران ذیل برجام، توان خود را برای افزایش نفوذ و قدرت نظامی در منطقه افزایش دهد.
لذا ترامپ با خروج از برجام سعی کرد بستر را برای مذاکرات مدنظر خود با جمهوری اسلامی ایران شکل دهد و آن خروجی را که در سر دارد، محقق کند. اما اساسا این اقدام در واقعیت، هم باعث بی اعتمادی و تقابل جدی ایران با سیاست‌های خصمانه کاخ سفید در دوره ترامپ شد و هم جایگاه سیاسی و دیپلماتیک ایالات متحده در جامعه جهانی به شدت زیر سوال رفت، چرا که برجام پروسه ای پیچیده، دقیق و البته زمان بر دیپلماتیک بود که با حضور ایران و شش قدرت جهانی به نتیجه رسید که نهایتا با قطعنامه 2231 شورای امنیت تضمین شد. از این رو هرگونه بی اعتنایی و یا نادیده گرفتن مفاد آن به معنای زیرا سوال رفتن اعتماد دیگر طرف ها خواهد بود.
اما نکته مهم اینجاست که بعد از این خروج دونالد ترامپ از برجام شاهد اعمال شدیدترین تحریم‌های اقتصادی به جمهوری اسلامی ایران بودیم که در طول تاریخ علیه ایران بی سابقه بوده است. به موازات آن تلاش ها و کوشش های متعدد سیاسی و دیپلماتیک هم برای اجماع جهانی علیه تهران شکل گرفت و در این راستا هرگونه اتهام زنی به ایران در دستور کار ایالات متحده آمریکا، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، اسرائیل و نظایر آن قرار گرفت. خوب مجموعه این عوامل در کنار هم سبب شد تا جمهوری اسلامی ایران روز به روز خود را در شرایطی ببیند که دایره تنش ها علیه آن در حال افزایش است، لذا برای تقابل با این مسئله از حالت انفعال خارج شد. همین نکات در یک سال گذشته دست به دست هم داد تا شدت تنش ها افزایش پیدا کند و کار به جایی برسد که حتی زمزمه تنش نظامی ایران و ایالات متحده آمریکا به گوش برسد.
حال در این شرایط برخی از کشورهای منطقه به واسطه نگرانی از دامنگیر شدن تنش نظامی احتمالی تهران - واشنگتن به کل منطقه تلاش های دیپلماتیک میانجی گرایانه خود را آغاز کردند و در کنار آن برخی کشورهای دیگر مانند ژاپن و سوئیس هم سعی دارند در این راستا شرایط را برای کاهش تنش محقق کنند. البته من هم معتقدم با توجه به شدت تنش این کار بسیار سخت و البته پیچیده و طولانی مدت خواهد بود، اما این مسئله بدان معنا نیست که تلاش‌های میانجی گرایانه نمی‌تواند باعث کاهش تنش در روابط ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران شود. به عبارت دیگر تنش تهران واشنگتن به یک نقطه بی بازگشت و میانجی ناپذیر نرسیده است.
اما بر خلاف دیدگاه شما برخی بر این باورند که اکنون سطح تنش ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به یک نقطه جدی و بدون بازگشت رسیده است، چرا که این بحران حداقل طی ماه های اخیر در ساحت ایدئولوژیک پیگیری می شود؟
من این تحلیل را قبول ندارم، چرا که اساساً تنش چهل ساله ایران و ایالات متحده آمریکا، یک تنش و بحران ایدئولوژیک بوده است و تنها مربوط به دوره دونالد ترامپ نمی شود. یعنی اساساً تفاوت ایدئولوژی و نگاه تهران و واشنگتن در طول این 40 سال وجود داشته است، اما اتفاقا در بستر همین تفاوت نگاه در دولت حسن روحانی شاهد مذاکره با ایالات متحده آمریکا و حصول برجام بودیم. پس می‌توان با آمریکایی که تفاوت ایدئولوژیک جدی با ما دارد گفت و گو و مذاکره هم داشت. بنابراین من بر این باورم که در دوره دونالد ترامپ تفاوت‌های ایدئولوژیک تنش را به این جدیت رسانده است.
در این رابطه شاهدیم که سید عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز در مورد سفر آبه به تهران به تلویزیون ژاپن گفته بود که توکیو احتمالا قادر به تفهیم شرایط کنونی به آمریکایی‌ها خواهد بود و امیدواریم سفر آبه به تهران به کاهش تنش‌ها در منطقه منجر شود. از طرف دیگر مقاومت ایران در برابر فشارها و نیز تلاش‌های محمد جواد ظریف در حوزه دیپلماسی عمومی و مصاحبه های جدی که با خبرگزاری ها و شبکه های تلویزیونی آمریکایی در داخل خاک ایالات متحده انجام داد سبب شد تا افکار عمومی داخل آمریکا نیز نسبت به نوع نگاه ترامپ در قبال ایران به یک روشنگری برسند. به واسطه همین دست اتفاقات است که اکنون ترامپ به دنبال مذاکره با ایران است و از آن سو مایک پمپئو، وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا نیز از مذاکره بدون پیش‌شرط با تهران سخن می‌گوید. لذا اگر چه نمی‌توان به این مواضع سران کاخ سفید اعتماد کرد، اما در کل می تواند نشان از فضای مثبتی باشد که با تلاش کشورهای میانجیگر حداقل به کاهش تنش بینجامد.
یعنی شما معتقدید که تنش دو طرف در تضاد منافع است؟
بله. چون اکنون آمریکا منافع خود را در منطقه و جهان دنبال می‌کند و ایران هم ذیل نگاه خود به دنبال آرمان‌ها و اهداف خود است. پس یک پروسه میانجی گرایانه البته جدی و ممتد می تواند با نزدیک کردن این منافع به یکدیگر باعث کاهش تنش شود. البته در این شرایط من هم معتقدم که نمی‌توان به صورت جدی شاهد اتفاق چندان خاصی و اساسی بود، اما حداقل با این دست فعالیت های میانجی گرایانه می توان شدت تنش‌ها را کاهش داد. به اعتقاد من عراق، کویت، عمان، ژاپن و سوئیس هم به دنبال این نیستند که ایران و آمریکا پشت یک میز بنشینند و با هم گفت وگو کنند و خروجی مانند دوره اوباما را داشته باشند، بلکه به دنبال آن هستند که از شدت تنش ها در روابط دو طرف که باعث ایجاد نگرانی و تهدیدهای برای جامعه جهانی و به خصوص منطقه غرب آسیا شده است، بکاهند.
اتفاقا چون تنش در سطح تضاد منافع است اکنون با حضور کشوری مانند ژاپن به عنوان بازیگر میانجی می توان شاهد کاهش تنش احتمالی در روابط ایران و آمریکا بود. یعنی زمانی که شینزو آبه تصمیم می گیرد به عنوان اولین نخست وزیر کشور ژاپن بعد از انقلاب اسلامی سفری به ایران داشته باشد، نشان از این دارد که یا دونالد ترامپ در سفر خود به توکیو پیام هایی برای آبه داشته است که می تواند به مذاکره و کاهش تنش بیانجامد و یا این که خود آبه این نتیجه رسیده است که می توان با تلاش های دیپلماتیک تنش ایران و آمریکا را کاهش داد.
از آن طرف اگر شما به روابط ایران با کشورهای اروپایی مانند انگلیس، فرانسه و آلمان نگاه کنید ما شاهد هستیم که در دوران جمهوری اسلامی ایران تنش های گاه و بیگاه ایران هم با این کشورها داشته ایم و حتی در مقاطعی کار به قطع مناسبات هم کشیده است، ولی اکنون سفرای این کشورها در ایران حضور دارند و مذاکرات با قاره سبز به صورت جدی هم پیگیری می شود و مقام معظم رهبری هم این مذاکرات را تایید کرده است. پس مسئله تضاد ایدئولوژیک نیست، یعنی با همین نگاه به اروپا می توان به آمریکا هم نگاه داشت. مضافا به نظر من امروز عقلانیت توجه به منافع ملی در سطوح مختلف مدیریت کلان کشور، به خصوص در سیاست خارجی و دیپلماسی ایران جای خود را باز کرده است.
اما مسائلی مانند یمن، سوریه، اسرائیل و نظایر آن می‌تواند علاوه بر آمریکا کشورهای منطقه را هم در تخاصم جدی با ایران قرار دهد و این بازیگران کارشکنی‌هایی در پروسه میانجیگری ایران و آمریکا انجام دهند؟
ببینید منطق ایران از همان ابتدا تا به امروز در خصوص پرونده هسته ای و برجام، توان دفاعی و موشکی و نفوذ منطقه روشن بوده است. اتفاقاً بر اساس همین منطق ایران حاضر به گفت وگو با همه کشورها است، به شرطی که بر اساس منطق ایران سخن گفته شود و نه با منطق زور و از بالا. ایران در راستای منطق خود برای حل پرونده هسته‌ای مذاکرات جدی را داشت و برجام را محقق کرد.
در خصوص جنگ سوریه و تجاوز به یمن از همان ابتدا بر کاهش تنش، عدم دخالت دیگر بازیگران و مهمتر از همه گفت وگو های سوری - سوری و یمنی - یمنی تاکید داشت؛ چنانی که امروز هم تأکید دارد و اگر می‌بینید که ایران حضور در منطقه دارد به درخواست رسمی خود این کشورهاست. اتفاقا زمانی که دونالد ترامپ از این مسئله سخن می‌گوید که ما به دنبال تغییر رژیم در سوریه نیستیم، می تواند گام مثبتی در راستای کاهش تنش ها باشد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کاهش مصرف لبنیات در جامعه به‌ دلیل گرانی

شاخص بورس تهران رکوردشکنی کرد

آغاز سفرهای شهرستانی معاونان استاندار گیلان

دغدغه مشترک معیشت مردم و توسعه گیلان عامل همکاری کم‌نظیر دستگاه‌های قضایی و نظارتی در مجمع مشترک توسعه اقتصادی استان است

زمان استفاده از کارت سوخت اعلام شد

سناریو دشمن ایجاد جنگ روانی در فضای مجازی علیه انقلاب اسلامی است

ملت ایران خواستار نمایندگانی در تراز انقلاب اسلامی هستند

دستگاه‌ها در اجرای طرح "نماد" در استان مشارکت حداکثری داشته باشند/ شرایط محل آزمون نباید بر عملکرد داوطلبان کنکور اثر منفی بگذارد

بازدید استاندار گیلان از واحدهای صنعتی و کارخانجات تولیدی و بررسی مسائل شهرک صنعتی رشت

کاهش فروش اپل در بازار گوشی‌های گرانقیمت

تورم 37درصدی خرداد؛ کالا‌های اساسی ارزان شد

لزوم تسریع در فرایند اجرای "طرح هزار روستا،هزار زمین ورزشی"

همه مدیران موظف به اجرای برنامه های دولت تدبیر و امید بر مبنای قانونمداری، امانتداری و اخلاق محوری هستند

بحث انتقال آب خزر به سمنان هنوز به نتیجه نرسیده است

پیامد تنش میان ایران و آمریکا؛ طلا رکورد شکست

لطمه ای به حاصل رنج و تلاش کشاورزان وارد نشود

درایت رهبری نقشه دشمنان را نقش بر آب کرد

سقوط پهپاد آمریکا هیمنه پوشالی مستکبران را نقش بر آب کرد

قوه قضائیه آخرین مامن و پناهگاه مردم است

میزان طلب تامین اجتماعی از دولت مشخص شد

دولت تدبیر و امید با اقتدار و افتخار در راستای منافع ملی گام برمیدارد

ناپایداری تصمیمات در مدیریت شهری موجب بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران می‌شود

استفاده از مدارس بلااستفاده گیلان برای ایجاد کسب‌و‌کار و اشتغالزایی

افزایش قیمت خرید تضمینی برگ سبز چای

در اجرای بخشنامه سفر مدیران کل و معاونین استانداری به شهرستان ها دنبال کار نمایشی و بی‌حاصل نیستیم / تصویب برنامه سفر هفتگی معاونین استانداری به شهرستان ها

شهید آیت الله بهشتی دیده بان نهضت اسلامی بود

به هیچ کس اجازه ندهیم بر چهره آرام، متین، فرهنگی و باورمند گیلان پنجه بیاندازد/ اگر وحدت و پیروی از قانون را ملاک عمل قرار دهیم، هیچ مسئله غیرقابل حلی در استان وجود ندارد

قیمت مسکن تا پایان تابستان گران نمی‌شود

جوانان به دنبال راهکارهایی مناسب جهت عملیاتی شدن بیانیه گام دوم انقلاب باشند

انگلیس 1.6میلیارد دلار به ایران غرامت می‌دهد

تغییر کاربری اراضی کشاورزی در پی مهاجرت ها به گیلان/ نفوذ؛ عامل اصلی واردات بی رویه

بهره‌برداری از اورژانس جدید بیمارستان شهید بهشتی در هفته دولت/ هویت انزلی به بندر گره خورده است

سعه صدر عوامل بهزیستی دلگرمی اقشار آسیب‌پذیر را به دنبال دارد

احزاب ، حقوق قانونی یکدیگر را به رسمیت بشناسند

سالاری خواستار بررسی دقیق در زمینه انتقال پسماندهای پتروشیمی شد

رسیدگی و تصمیم‌گیری دقیق، شفاف و یکسان درباره انتقال پسماند پتروشیمی

مستاجران هم وام می‌گیرند

پارسایی: ایران‌خودرو و سایپا اعلام ورشکستگی کنند

جزئیات پنج حساب بانکی برای خرید خانه

اعتماد رهبر انقلاب به جوانان در بیانیه گام دوم متجلی است

پیام تسلیت استاندار گیلان درپی درگذشت کارگردان و نویسنده برجسته گیلانی

بخشنامه طرح نظارت مردم بر دولت؛ مرحله اول ابلاغ شد

بخشنامه «طرح نظارت مردم بر دولت؛ مرحله اول: بهره‌‌ گیری از ظرفیت سمن‌ها» ابلاغ شد

بخشنامه «طرح نظارت مردم بر دولت؛ مرحله اول: بهره‌‌¬گیری از ظرفیت سمن‌ها» ابلاغ شد

افزایش 87 درصدی حضور مدیران کل در شهرستان‌ها نسبت به مدت مشابه سال گذشته

دلایل افزایش قیمت روغن اعلام شد

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 98/03/26

فضای خوبی برای سرمایه‌گذاری در گیلان ایجاد شده است

با همدلی مثبت میان نهادها و دستگاه‌های مختلف استان، فضای خوبی برای سرمایه‌گذاری در گیلان ایجاد شده است/ جذب گسترده از گذشته مانع پویایی شهرداری‌ها شده است

دکتر سالاری یکی از استانداران موفق کشور است/ اتکای شهرداری‌ها به منابع دولتی مانع تحقق توسعه پایدار شهری است